czy lekarz musi być vatowcem
Autor: Podatki

Czy lekarz musi być Vatowcem – zwolnienie z VAT w branży medycznej

Własny, niepubliczny gabinet lekarski wiąże się z zarejestrowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Lekarz musi zatem mierzyć się z obowiązkami, jaki ma każdy inny przedsiębiorcy, m.in. powinien prowadzić księgowość i płacić podatki. Na początkującego w biznesie lekarza czeka nie tylko wybór formy opodatkowania na potrzeby zapłaty podatku dochodowego, ale również musi sprawdzić, czy będzie podatnikiem podatku VAT.

Zwolnienie przedmiotowe z podatku VAT dla usług medycznych

Usługi świadczone przez lekarza prowadzącego własna praktykę lekarską co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Po pierwsze lekarz spełnia definicję podatnika w rozumieniu przepisów ustawy VAT prowadzącego samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Ponadto w ramach wykonywanej działalności świadczy swoje  usługi odpłatnie – czyli spełniona jest podstawowa i najważniejsza przesłanka opodatkowania czynności na gruncie VAT.

Ustawodawca jednak, mając na uwadze ważność dla zdrowia publicznego usług, jakimi są usługi medyczne, wprowadził możliwość zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT czynności o charakterze medycznym spełniających pewne warunki. Jest to tzw. zwolnienie przedmiotowe z opodatkowania VAT, mające charakter szczególnego, a zatem takiego, które musi być interpretowane wąsko – tylko czynności spełniająca kryteria ustawowe mogą być zwolnione z VAT, nadinterpretacja nie może tu mieć miejsca.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 19 i 19a ustawy VAT wskazuje, że zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

  • lekarza i lekarza dentysty,
  • pielęgniarki i położnej,
  • medycznych, o których mowa w ustawie o działalności medycznej;
  • psychologa.

Zwolnienie z VAT przysługuje

Z powyższego wynika, że zwolnienie przedmiotowe przysługuje, jeżeli są spełnione łącznie dwa warunki:

  • cel wykonywanych świadczeń: zwolnione z podatku są tylko takie czynności, które mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny – służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia;
  • usługi służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone są przez określonych przedstawicieli zawodów medycznych.

Czy każdemu lekarzowi przysługuje zwolnienie z VAT?

Zauważyć należy, że przepis nie zwalnia z opodatkowania wszystkich świadczeń o charakterze medycznym, a jedynie ściśle określone – służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Jeżeli dana usługa medyczna/czynność nie ma bezpośredniego związku z leczeniem, nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia z VAT. Świadczona usługa, nawet wykonywana przez lekarza, czy innego przedstawiciela zawodu medycznego, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli nie spełnia warunków opieki medycznej. Jeśli głównym celem usług medycznych nie jest ochrona, w tym zachowanie lub odtworzenie zdrowia, ale np. udzielenie porady medycznej, nie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku.
Jeżeli natomiast chodzi o katalogi osób, które mogą wykonywać świadczenia medyczne, to nie powinno budzić wątpliwości, kim jest lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, czy psycholog. Zasady wykonywania tych zawodów medycznych zostały uregulowane w odrębnych aktach prawnych – wyłącznie osoby posiadające określone uprawnienia i legitymujące się tymi uprawnieniami mogą wykonywać powyższe zawody.

Przepisy ustawy VAT

przepisy ustawy vat dla lekarzy
Wątpliwości budzić może natomiast nieostre określenie w ustawie VAT „osoby wykonujące zawód medyczny”. Przepisy ustawy VAT nie zawierają katalogu, kogo można zaliczyć do grupy podmiotów wykonujących zawód medyczny. Ustawodawca odwołał się do ustawy o działalność medycznej, która z kolei mówi, że osoba wykonująca zawód medyczny to taka, która na podstawie odrębnych przepisów uprawniona jest do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Posiłkowo można się kierować wykazem stanowisk i wymaganych kwalifikacji dotyczących wykształcenia, jakie należy posiadać, aby ubiegać się o pracę na danym stanowisku, zawartych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. Wykaz ten dotyczy takich zawodów medycznych jak zawód:

  • felczera;
  • technika dentystycznego, radioterapii, medycznego;
  • dietetyka;
  • higienistę;
  • ortoptystę;
  • instruktora terapii zajęciowej oraz terapii uzależnień;
  • ratownika medycznego;
  • perfuzjonistę;
  • asystentkę stomatologiczną.

Poza wymienionymi powyżej istnieje grupa innych zawodów medycznych, dla których nie zostały określone zasady ich wykonywania w odrębnych przepisach. Należy przyjąć, że pojęcie „osoba wykonująca zawód medyczny” obejmuje zatem osoby wykonujące zawody, których status jest określony ustawowo, jak i zawody, które nie mają na gruncie obowiązującego prawa takiego uregulowania.
Podsumowując, jeżeli lekarz prowadzi gabinet lekarski, w ramach którego świadczone są usługi medyczne, to zwolnienie z VAT może być stosowane tylko wtedy, gdy świadczenia medyczne wykonywane są przez zatrudnione u niego osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje do wykonania tych czynności czyli osoby wykonujące zawody medyczne. Przykładowo czynności wykonywane przez rejestratorki, czy pracowników administracyjnych nie mogą podlegać zwolnieniu z VAT, nie są oni bowiem uprawnieni do wykonywania świadczeń z zakresu opieki medycznej.

Usługi medyczne budzące spory interpretacyjne w zakresie zwolnienia z VAT

Swego czasu sporty interpretacyjne pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi budziły badania z zakresu medycyny pracy – czy mogą one korzystać ze zwolnienia z podatku VAT czy też nie. Ostatecznie fiskus zajął korzystne stanowisko dla lekarzy, twierdząc w wydawanych interpretacjach indywidualnych, że czynności z zakresu medycyny pracy stanowią element opieki medycznej, zapewniającej ochronę, utrzymanie lub przywrócenie zdrowia. Wobec tego zarówno wstępne, okresowe jak i kontrolne badania lekarskie w ramach medycyny pracy, jako mające na celu zapewnienie profilaktyki w ochronie zdrowia, podlegają zwolnieniu z VAT.

Także usługi fizjoterapeutyczne zalicza się do usług medycznych, przy świadczeniu których przysługuje zwolnienie z VAT. Niewątpliwie usługi te mają na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie oraz poprawę zdrowia.

Zwolnieniu nie będą natomiast podlegały usługi medyczne, które nie są nastawione na ochronę zdrowia i życia, np. gdy będą wykonywane w związku z usługami opieki zdrowotnej, realizowanymi w innym celu niż ochrona zdrowia ludzkiego. Przykładem mogą tu być operacje plastyczne, czy innego rodzaju zabiegi medyczne o charakterze kosmetycznym lub upiększającym.

200 000 zł a zwolnienie z podatku VAT

Ustawa VAT poza zwolnieniem przedmiotowym przewiduje także zwolnienie podmiotowe nie tylko dla lekarzy, ale dla wszystkich podatników. Jedynym warunkiem jaki tu należy spełnić jest nieprzekroczenie określonej kwoty obrotów w ciągu roku podatkowego. Próg, jaki tu wprowadza ustawa VAT, to 200 000 zł wartości sprzedaży w danym roku. Co ważne, do kwoty tej nie wlicza się kwoty podatku VAT. Spełnienie tego warunku, oznacza, że nie trzeba się rejestrować na czynnego podatnika podatku VAT.

Brak zwolnienia z VAT – jak postępować?

Jeżeli okaże się, że świadczony rodzaj usług medycznych nie podlega zwolnieniu przedmiotowemu z VAT z uwagi na brak spełnienia kryteriów ochrony, przywrócenia, poprawy, zdrowia, itd. lub też z uwagi na obroty generowane przez gabinet lekarski, lekarz nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego, to wówczas należy zarejestrować się jako podatnik VAT czynny i opodatkowywać VAT należnym świadczone usługi. Co do zasady zastosowanie będzie miała podstawowa stawka VAT 23%, aczkolwiek każdorazowo warto sprawdzić, czy nie można zastosować dla danej czynności stawki obniżonej, np. 8%.
Warto też dodać, że o ile stosowania zwolnienia przedmiotowego jest obowiązkowe, zwolniona usługa z VAT nie może być opodatkowana stawką inną niż „ZW” (zwolniony), o tyle stosowanie zwolnienia podmiotowego jest dobrowolne. Lekarz może ale nie musi z niego korzystać. Wówczas nalicza VAT należny, ale też odlicza VAT naliczony czyli taki, który zapłacił nabywając usługi i towary na potrzeby wykonywanych czynności opodatkowanych. Zgodnie z zasadą neutralności, VAT dla przedsiębiorcy nie jest obciążeniem finansowym, obciążenie to ponoszą ostateczni konsumenci w tym wypadku pacjenci. VAT-u lekarze-przedsiębiorcy zatem nie muszą się obawiać się w finansowym znaczeniu. Jedynie dodatkowo więcej pracy związanej z rozliczeniem podatku VAT będą miały biura rachunkowe obsługujące gabinety lekarskie.

W celu analizy ruchu na stronie oraz realizacji usług używamy plików cookies. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
OK

Share